Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości, postępowanie dotyczy uchybienia godności urzędu oraz oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, w tym przepisów Konstytucji RP. Zarzuty zostały sformułowane na podstawie art. 107 § 1 pkt 1 i 5 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, a także w powiązaniu z przepisami kodeksu postępowania karnego i konstytucyjnymi normami dotyczącymi funkcjonowania KRS.

Zarzuty dyscyplinarne postawiono łącznie dziewiętnastu sędziom z całej Polski, którzy - jak twierdzi Ministerstwo - poprzez działalność w nowym modelu Krajowej Rady Sądownictwa przyczynili się do naruszenia zasady niezależności władzy sądowniczej od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Działalność Rady miała istotny wpływ na proces nominacji sędziów i  - według resortu - mogła naruszać prawo obywateli do rzetelnego procesu przed niezawisłym sądem.

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia" z 18 marca 2024 roku. W jego toku zgromadzono obszerny materiał dowodowy - zeznania świadków, dokumenty z Kancelarii Sejmu, dane z Ministerstwa Sprawiedliwości oraz orzeczenia polskich i międzynarodowych trybunałów, które wcześniej kwestionowały niezależność obecnej KRS.

W uzasadnieniu wskazano również na brak działań członków KRS w obronie sędziów, wobec których prowadzono postępowania dyscyplinarne mające charakter represyjny, oraz na wspieranie reorganizacji wymiaru sprawiedliwości w sposób zagrażający jego niezależności i konstytucyjnemu trójpodziałowi władz.